Sự thánh thiện hay đạo đức của người Kitô hữu không được đo bằng số lần đi lễ, số kinh đọc, hay số việc lành làm được, mà được đo bằng cách họ đối xử với cha mẹ mình khi các ngài đã già. Khi cha mẹ còn khỏe, ta yêu thương họ dễ lắm. Nhưng khi cha mẹ yếu đi, chậm đi, quên đi, lẩm cẩm đi… Đó mới là lúc Thiên Chúa nhìn vào lòng ta. Đó mới là lúc Đức ái Kitô giáo trở thành hành động thật sự. Đó mới là lúc ta trả lại cho cha mẹ một phần rất nhỏ của tình yêu mà họ đã dành cho ta suốt cả đời.

Viết bài này không phải để lên án, mà để soi sáng. Không phải để gieo bi quan, mà để nhắc rằng quê hương vẫn cần sự quan tâm của chúng ta, những người Việt đang sống xa xứ nhưng vẫn còn trái tim hướng về đất mẹ. Bài viết này cố gắng phác họa một bức tranh toàn diện nhất có thể về Việt Nam năm 2026, dựa trên những dữ kiện có thật, những báo cáo quốc tế, và những câu chuyện người dân kể lại.

Trên đời, ta thấy người thiện và người ác đều sống chung với nhau trong cùng một xã hội. Môi trường nào cũng có đủ hai hạng người ấy. Do ảnh hưởng lẫn nhau, người xấu có thể trở thành người tốt, và ngược lại. Chính vì thế, nếu người tốt biết tích cực hoạt động cho điều thiện, biết làm gương sáng, họ có thể trở thành «men tốt» biến những người xấu chung quanh mình thành người tốt.

Thiên Chúa cho phép sự ác xuất hiện để thử thách và thanh luyện con người. Thật vậy, ngay từ nguyên thủy, Thiên Chúa đã dựng nên trong vườn địa đàng một cây «biết lành biết dữ», còn gọi là cây «thiện ác», đồng thời cho phép con rắn – tức ma quỉ, hiện thân của sự ác – xuất hiện để cám dỗ con người hầu thử thách lòng trung thành và vâng phục của họ đối với Ngài. Và con người đã sa ngã.

Có một số Kitô hữu sau khi đọc sách Khải Huyền, thấy thánh Gioan coi con rồng là biểu tượng của ma quỷ, từ đó khi thấy người Á Đông coi trọng hay coi con rồng là điều tốt lành, liền cho rằng người Á Đông tôn kính ma quỷ, tôn vinh sự dữ. Đó là một hiểu lầm đáng tiếc.

Muốn chạm đến chân lý của Thiên Chúa, con người phải dấn thân trọn vẹn cho chân lý. Chỉ khi buông bớt cái tôi và mở lòng như người bé mọn, ta mới có thể đón nhận điều Chúa muốn mặc khải. Đó phải là điều ta cần xác tín để nó trở thành đời sống thường ngày của ta.

Chân lý tôn giáo giống như viên ngọc quý hay kho báu dấu trong ruộng, phải bán hết tất cả những gì mình có mới mua được (x. Mt 13,44-46). Đối với những ai trong lòng đang đầy ắp «cái tôi» vị kỷ của mình cũng vậy, lòng trí họ không còn chỗ nào cho Thiên Chúa hay Đức Giêsu sống và hoạt động trong họ nữa.

Trong đời sống con người, có một nghịch lý kỳ diệu: ta càng quên «cái tôi» của mình đi, càng làm nó nhỏ bé lại, thì nó lại càng trở nên có giá trị và cao cả. Ngược lại, càng quan trọng hóa nó, càng tự đề cao nó, càng làm cho nó phình lớn, thì càng làm cho nó kém giá trị, càng làm nó nhỏ bé đi trước mặt Thiên Chúa và mọi người.

Trong bất cứ cộng đồng người Việt tị nạn nào, hai chữ «chống cộng» luôn là mẫu số chung, là sợi dây vô hình nối kết những con người đã bỏ lại quê hương để tìm tự do. Nhưng trong cùng một tập thể chống cộng ấy, người ta luôn có thể nhận ra hai loại người rất khác nhau: những người chống cộng bằng miệng và những người chống cộng bằng hành động. Hai loại người này đều mang danh nghĩa «quốc gia», nhưng bản chất và giá trị của họ khác nhau một trời một vực.