Nhiều khi ta ước nguyện, quyết tâm mà không thành tựu, chính vì ta thiếu niềm tin, tin không đủ mạnh. Vì đức tin của ta nhiều khi chỉ là thứ đức tin được chấp nhận một cách lý thuyết hay chỉ được tuyên xưng mạnh mẽ ngoài miệng thôi. Đó là thứ đức tin bằng lời nói chứ không phải đức tin bằng hành động. Nếu có đức tin thật sự và vững vàng, ta sẽ có một sức mạnh tinh thần rất đáng kể, và đời sống của ta chắc chắn sẽ thay đổi theo chiều hướng lạc quan.

Trong cuộc đời, rất nhiều khi ta bị/được Thiên Chúa thử thách, nghĩa là Ngài cố tình để ta lâm vào cảnh đau khổ, cùng khốn, khó khăn. Nhưng cuộc thử thách nào cũng phát xuất từ tình thương vô biên của Ngài đối với ta. Vì thử thách trong một mức độ nào đó là rất cần thiết để giúp con người tiến bộ, phát triển đức độ hoặc tài năng. Qua thử thách ta mới được rèn luyện nên vững vàng, bản lãnh. Và nhờ có thử thách ta mới chứng tỏ được đức tin, đạo đức, tài năng hay bản lãnh của ta tới mức độ nào.

Phải nói rằng, trong mọi thời đại, Giáo Hội luôn phải đối diện với một thực tại đau đớn: quyền lực thế tục có thể gây áp lực trên quyền bính tôn giáo, và đôi khi sự áp lực ấy nhằm vào chính những mục tử đang cố gắng sống trung thành với Tin Mừng. Trong bối cảnh các chế độ độc tài, nơi quyền lực sẵn sàng sử dụng mọi phương tiện, kể cả tội ác, để đạt được điều họ muốn, vấn đề trở nên sắc bén hơn: một giám mục khi bị nhà cầm quyền áp lực phải xử sự thế nào cho đúng với lương tâm? Và một linh mục khi bị bề trên buộc phải im lặng thì phải làm gì để trung thành với Chúa?

Ngày nay, các giám mục Việt Nam đang sống trong một môi trường mà sự thật thường bị bóp méo, bị kiểm soát, bị giới hạn. Chính vì thế, chứng tá của Đức cha Lê Hữu Từ trở thành nguồn soi sáng tuyệt vời: mục tử phải trung thành với sự thật, mục tử phải trung thành với lương tâm, mục tử phải trung thành với Tin Mừng, dù điều đó đôi khi đòi hỏi sự can đảm thầm lặng.

Không ai có được đức tin thực nghiệm nếu không từng sống thật, sống đúng như những điều mình tin. Khi đem những điều mình tin cách lý thuyết ra để sống trong thực tế, ta sẽ dần dần chứng nghiệm được những điều mình tin ấy là đúng thật. Cứ tiếp tục như thế, đức tin của ta ngày càng vững mạnh hơn. Nếu ta chưa có đức tin thực nghiệm, chính là vì khi gặp thử thách, ta chưa thật sự dấn thân, dám sống đúng như niềm tin của mình.

Khi các tông đồ nhận ra Đức Giêsu, Ngài liền nói: «Cứ yên tâm, chính Thầy đây, đừng sợ!». Một trong những đặc tính căn bản của Đức Giêsu là, khi ta gặp được Ngài, Ngài làm cho tâm hồn ta được bình an, Ngài tiêu hủy mọi nỗi sợ hãi của ta, làm ta nên mạnh mẽ. Khi gặp các tông đồ, Ngài hay nói: «Bình an cho anh em!». Và bình an của Ngài là thứ bình an «không ai lấy mất được». Nếu ta gặp được Ngài khi cầu nguyện, ta cũng được bình an và mạnh mẽ như vậy. Vấn đề là ta có thật sự gặp được Ngài hay không?

Vụ xét xử Linh mục Đặng Hữu Nam tại Tòa Giám mục Vinh khiến trên mạng có biết bao ý kiến trái chiều nhau được đưa ra. Nhiều ý kiến có mục đích hướng dẫn dư luận theo hướng của người viết, trong đó có những ý kiến dường như của người bình dân, nhưng rất có thể lại khiến người bình dân suy nghĩ theo hướng ấy. Do thấy có nhiều người bị cuốn hút bởi những ý kiến này, nên tôi nghĩ cần phải làm cho vấn đề trở nên rõ hơn.

Hèn và Nhát, hai chữ này thường hay đi liền nhau, thành «hèn nhát» như thể cùng một nghĩa khiến rất nhiều người không phân biệt ý nghĩa khác nhau của hai từ ấy. Nhưng trong truyền thống luân lý Kitô giáo, chúng lại rất khác nhau. Và sự phân biệt này rất cần thiết trong đời sống tâm linh, nó giúp chúng ta sống trưởng thành hơn trong đức tin và đời sống tâm linh.

Các giáo sĩ trong các tôn giáo có quyền lên tiếng chống bất công hay không? Đức vâng lời có cho phép bề trên vì bị thế quyền áp lực mà bịt miệng lương tâm của bề dưới hay không? Và khi ấy bề dưới có buộc phải vâng lời không? Rồi trong bối cảnh áp lực chính trị, đâu là giới hạn luân lý của giáo quyền? Đây không phải là câu hỏi của riêng một tôn giáo, mà là câu hỏi của mọi truyền thống tâm linh đặt nền tảng trên sự thật và phẩm giá con người.

Kitô giáo là đạo của tình thương, lấy yêu thương làm bản chất của đạo (x. Ga 13:34-35), nên người rao giảng đạo này phải là người dồi dào tình thương hơn mọi người, và tình yêu thương ấy phải được chứng tỏ bằng hành động. Truyền đạo không phải chỉ là cung cấp cho người ta có một số kiến thức về Thiên Chúa, về Đức Giêsu hay về Lời của Ngài, mà là làm cho họ trở thành môn đệ Ngài, theo Chúa, và sống giới luật yêu thương của Ngài.