Trong đời sống gia đình và xã hội, ai cũng đều đối diện với hai thực tại căn bản này, là «mình» và «người khác». Dựa trên hai thực tại căn bản này, người ta có hai khuynh hướng tâm lý, hai thứ tình yêu, hai kiểu đạo đức khác nhau, và giá trị cũng khác nhau trước mặt Thiên Chúa.

Cốt yếu của việc ăn chay không nằm trong việc nhịn ăn, kiêng ăn hay ăn ít đi, nhưng nằm trong tinh thần mà việc ăn chay muốn biểu lộ, là tâm tình bên trong: thống hối, quyết tâm trở về với Thiên Chúa, hay muốn thể hiện tình yêu thương, đặc biệt với những người đau khổ. Nếu không có những tâm tình bên trong ấy thì việc ăn chay chỉ là một hình thức trống rỗng, vô giá trị trước mặt Thiên Chúa.

Trong Bài Giảng Trên Núi, Đức Giêsu không hủy bỏ Luật Môsê, nhưng Ngài hoàn chỉnh Luật ấy bằng cách chú trọng vào «tinh thần của Luật», vào những gì xảy ra trong nội tâm của người thi hành Luật. Đức Giêsu mời gọi mọi người sống công chính theo tinh thần mới, công chính từ trong nội tâm, chứ không chỉ từ hành vi thấy được bên ngoài.

Kitô giáo bắt đầu được truyền vào Việt Nam từ giữa thế kỷ XVI, tới nay đã được 450 năm. Các thừa sai đã đến Việt Nam từ năm 1533, nhưng công cuộc truyền giáo chỉ trở nên qui mô từ khi có sự tiếp tay của các giáo sĩ dòng Tên từ năm 1615. Các linh mục thừa sai đã cố gắng hội nhập văn hóa, nghĩa là thích nghi việc diễn tả đức tin Kitô giáo phù hợp với nền văn hóa của người Việt.

Tình hình xã hội hiện nay quả là đáng bi quan: bất công, bạo lực và nhiều thứ tệ nạn đang lan tràn, mạng sống con người bị coi thường, tình dục bị lạm dụng, bảng giá trị Kitô giáo bị đảo lộn, v.v… Thế giới đang bị hư hỏng, trở nên tội lỗi, từ trong gia đình ra đến ngoài xã hội. Đức Giêsu kỳ vọng Giáo Hội trở nên muối và đèn sáng tác động hữu hiệu vào xã hội để xã hội trở nên tốt đẹp.

Trong tất cả những bí ẩn hay thắc mắc của con người, thì bí ẩn đầu tiên «Tại sao vũ trụ lại hiện hữu thay vì không hiện hữu? Nó tự hữu hay có ai tạo dựng nên nó?» Đó là bí ẩn căn bản nhất mà không một triết gia hay một nhà thông thái nào giải thích được một cách thuyết phục. Tuy nhiên, có hai nỗ lực giải đáp khác nhau.

Trong chiều hướng giúp người Kitô hữu hiểu thêm về lập trường tâm linh của những tôn giáo khác, tác giả xin tưởng tượng một cuộc đối thoại giả tưởng giữa 4 vị đạo sư thuộc 4 môi trường văn hóa tâm linh khác nhau. Đó là Đức Giêsu, Đức Phật, Lão Tử và Socrates.

Bí quyết để sống hạnh phúc ngay ở đời này là luôn luôn sống phù hợp với thánh ý Thiên Chúa, cùng yêu thương tha nhân chung quanh mình và làm cho họ được hạnh phúc. Đó là góp phần xây dựng Nước Trời ở trần gian, và cũng là tạo hạnh phúc vĩnh cửu cho mình ở đời sau.

Cả tám mối phúc đều là hệ luận của một mối phúc căn bản này, đó là phúc cho người biết sống vị tha, nghĩa là biết thật sự sống vì Chúa, vì tha nhân, sẵn sàng chịu thiệt hại, mất mát, đau khổ vì sống theo ý Chúa, vì lợi ích hay hạnh phúc của tha nhân.

Là một nhà cách mạng tôn giáo, nhưng Đức Giêsu lại xuất thân từ Nadarét, thuộc vùng Galilê (miền Bắc) là «miền đất của dân ngoại», chứ Ngài không xuất thân ở vùng Giuđê (miền Nam) là vùng của người đạo Do thái với kinh đô và đền thờ Giêrusalem. Vì thế, Đức Giêsu được gọi là «người Galilê», điều này trái với quan niệm chung của người đạo Do Thái.