Giới thiệu sách:
«Gia đình: Giáo Hội tại gia»
Tác giả & Tác phẩm
Anh Trần Hiếu, một thành viên của Ban Thường Vụ của Phong trào Giáo dân Việt Nam Hải ngoại vừa tặng tôi cuốn «Gia đình: Giáo Hội tại gia» mà Anh vừa xuất bản và có nhã ý mời tôi viết đôi điều giới thiệu về cuốn sách này.
Trước khi nói về cuốn sách, thiết tưởng tôi cũng nên giới thiệu về tác giả Trần Hiếu, người đã dành nhiều thì giờ và công sức tạo ra nó để cống hiến cho các gia đình. Ông Trần Hiếu, từng là một Thạc sĩ Công tác Xã hội (MSW), là Nhân viên công tác xã hội lâm sàng được cấp phép (LCSW), và là chuyên viên Tâm Lý Xã Hội phục vụ 33 năm trong lãnh vực An Sinh Trẻ Em và Gia Đình tại Sở Phục Vụ Gia Đình và Trẻ Em thuộc Hạt Santa Clara, California, trước khi nghỉ hưu vào năm 2018 Ông tốt nghiệp Học Viện Đào Tạo Lãnh Đạo Mục Vụ (Institute for Leadership in Ministry) của Giáo Phận San Jose vào năm 2001. Bên cạnh công việc chuyên môn, ông còn cộng tác viết cho các báo và trang mạng Việt ngữ về các đề tài gia đình, cộng đồng và đời sống đức tin Ông cũng tích cực tham gia các hoạt động phục vụ cộng đồng và công tác xã hội tại địa phương, đồng thời dấn thân trong các sinh hoạt giáo xứ và giáo phận tại San Jose, California.
Tôi đã đọc cuốn sách và cảm thấy cuốn sách này đến với tôi như một lời nhắc nhở dịu dàng, nhưng cũng rất khẩn thiết, rằng gia đình – nơi tưởng như gần gũi nhất – lại có thể trở thành nơi ta lạc mất nhau nhiều nhất, nhất là trong thời đại tân tiến hiện nay. Trong những năm gần đây, tôi gặp không ít gia đình đang chênh vênh giữa yêu thương và tổn thương, giữa mong đợi và thất vọng, giữa khát khao hiểu nhau và nỗi bất lực khi không thể nói được một lời thật lòng với nhau. Có những đôi vợ chồng sống chung một mái nhà nhưng trái tim đã xa nhau từ lâu; có những người cha người mẹ không còn biết cách chạm vào tâm hồn con cái; có những đứa trẻ lớn lên trong im lặng, không hiểu vì sao gia đình – nơi đáng lẽ phải là chỗ an toàn nhất – lại trở thành nơi khiến chúng sợ hãi nhất.
Chính trong bối cảnh ấy, cuốn Gia Đình: Giáo Hội Tại Gia xuất hiện như một người bạn đồng hành, không ồn ào, không áp đặt, nhưng kiên nhẫn mở ra từng cánh cửa để ta nhìn lại chính mình. Tác giả không chỉ nói về gia đình như một khái niệm, mà như một mầu nhiệm – nơi Thiên Chúa âm thầm hiện diện trong từng bữa cơm, từng lời nói, từng vết thương, từng nỗ lực nhỏ bé để yêu thương nhau thêm một lần nữa. Cuốn sách này không chỉ dành cho những gia đình đang hạnh phúc, mà đặc biệt dành cho những gia đình đang mệt mỏi, đang lạc hướng, đang cần một bàn tay nâng đỡ để bước qua những ngày tối tăm. Nó không hứa hẹn giải pháp nhanh chóng, nhưng mở ra một con đường – con đường của lắng nghe, của cảm thông, của chữa lành, và của hy vọng.
1. Trở về với căn nhà đầu tiên
Khi mở cuốn Gia Đình: Giáo Hội Tại Gia, tôi có cảm giác như đang trở về một căn nhà mà mình đã rời xa từ lâu, nhưng chưa bao giờ thực sự quên. Một căn nhà không chỉ có mái ngói và những bức tường, mà còn có những tiếng thở dài, những giọt nước mắt, những lời yêu thương vụng về, và cả những vết thương âm thầm không ai nói ra. Tác giả không bắt đầu bằng những lý thuyết khô khan, mà bằng cách đặt gia đình vào trong ánh sáng của Kinh Thánh, như thể muốn nhắc chúng ta rằng gia đình không phải là sản phẩm của xã hội, mà là một phần trong kế hoạch tạo dựng của Thiên Chúa, một mầu nhiệm mà mỗi người chúng ta đang sống, đang mang, và đôi khi đang đánh mất.
Khi đọc những tựa đề như «Gia đình trong kế hoạch tạo dựng» hay «Hôn nhân như một giao ước», tôi cảm thấy như tác giả đang nhẹ nhàng đặt tay lên vai người đọc, mời họ dừng lại một chút, thở chậm lại một chút, để nhận ra rằng gia đình không chỉ là nơi ta đi về mỗi ngày, mà còn là nơi Thiên Chúa âm thầm hiện diện, ngay cả trong những bất toàn, những cãi vã, những thất vọng mà ta tưởng như chỉ có con người mới gây ra cho nhau. Gia đình, theo cách tác giả trình bày, không phải là một lý tưởng phải đạt tới, mà là một hành trình phải bước đi – từng bước nhỏ, từng cố gắng nhỏ, từng tha thứ nhỏ.
2. Gia đình trong cơn gió đổi thay
Rồi từ nền tảng thiêng liêng ấy, tác giả mở ra một không gian khác – không gian của xã hội Việt Nam hôm nay, với những biến động khiến nhiều gia đình chao đảo. Tôi đọc những tựa đề về di dân, hội nhập, xung đột thế hệ, vốn xã hội… mà thấy như tác giả đang nói về chính những gia đình quanh tôi, những người cha mẹ đang vật lộn giữa hai nền văn hóa, những đứa trẻ lớn lên trong khoảng cách vô hình giữa truyền thống và hiện đại, những ông bà lặng lẽ nhìn con cháu mình thay đổi mà không biết phải giữ lại điều gì và buông bỏ điều gì.
Tác giả không phán xét, không lên án, không tô hồng. Ông chỉ nhìn, chỉ lắng nghe, chỉ ghi nhận những chuyển động rất thật của gia đình Việt Nam trong thời đại mới. Và chính sự lắng nghe ấy làm cho cuốn sách trở nên gần gũi: nó không nói về một gia đình lý tưởng, mà về gia đình thật – gia đình có những vết nứt, những khoảng trống, những nỗi lo mà ai cũng mang nhưng ít ai dám nói.
3. Những giá trị cũ trong ánh sáng mới
Điều làm tôi xúc động là cách tác giả cho thấy sự gặp gỡ giữa truyền thống Việt Nam và Tin Mừng không phải là một cuộc đối đầu, mà là một cuộc đối thoại. Khi đọc đến những chương nói về hiếu thảo, chung thủy, tình nghĩa, lòng biết ơn…, tôi cảm thấy như tác giả đang khơi dậy trong tôi một điều gì đó rất quen thuộc, rất Việt Nam, nhưng đồng thời cũng rất Kitô giáo. Như thể Tin Mừng không đến để phá bỏ truyền thống, mà để làm cho truyền thống ấy trở nên trong sáng hơn, nhân bản hơn, và gần với trái tim Thiên Chúa hơn.
Tôi nhận ra rằng có những giá trị mà cha ông ta đã sống từ lâu, nhưng chỉ khi đặt chúng dưới ánh sáng của đức tin, ta mới thấy được chiều sâu thiêng liêng của chúng. Và ngược lại, có những giáo huấn của Giáo hội mà chỉ khi đi qua kinh nghiệm văn hóa Việt Nam, ta mới hiểu được sự phong phú của chúng. Cuốn sách này, theo cách ấy, không chỉ là một khảo luận, mà là một nhịp cầu – một nhịp cầu nối giữa hai truyền thống tưởng như xa nhau, nhưng thật ra đang tìm nhau.
4. Những vết thương cần được gọi tên
Khi bước vào phần nói về những thách đố của gia đình, tôi cảm thấy như tác giả đang bước vào một căn phòng tối – căn phòng nơi ta cất giấu những điều không muốn ai biết: những cuộc cãi vã không hồi kết, những tổn thương kéo dài qua nhiều năm, những đứa trẻ lớn lên trong im lặng, những người cha người mẹ kiệt sức vì trách nhiệm và kỳ vọng. Nhưng tác giả không bước vào với ánh mắt phán xét, mà với sự cảm thông của một người đã từng đồng hành với nhiều gia đình trong đau khổ.
Ông nói về truyền thông trong gia đình, về cách giải quyết xung đột, về tiến trình tâm lý khi khủng hoảng xảy ra… như một người đã từng chứng kiến nhiều đổ vỡ, nhưng vẫn tin rằng không có đổ vỡ nào là vô vọng. Ông nhắc chúng ta rằng tha thứ không phải là quên đi, mà là mở ra một con đường mới; rằng yêu thương không phải là cảm xúc, mà là một chọn lựa; rằng gia đình không hoàn hảo, nhưng luôn có thể được chữa lành.
5. Gia đình trong ánh sáng của cầu nguyện
Ở phần cuối, tác giả đưa người đọc trở lại với câu hỏi căn bản: làm sao sống đức tin trong bối cảnh văn hóa Việt Nam, đặc biệt là trong môi trường hải ngoại. Khi đọc những trang viết về bàn thờ tổ tiên, về hiếu thảo, về lòng trung tín, tôi cảm thấy như đang đọc một lời mời gọi trở về – trở về với căn cội, với truyền thống, với những điều làm nên căn tính của mình. Nhưng đồng thời, đó cũng là lời mời gọi bước tới – bước vào một đời sống đức tin trưởng thành hơn, sâu sắc hơn, biết phân định hơn.
Tôi đặc biệt xúc động khi tác giả nói về cầu nguyện trong gia đình. Không phải những lời kinh dài dòng, mà là những khoảnh khắc nhỏ bé: một lời chúc lành trước bữa ăn, một phút thinh lặng trước khi ngủ, một lời xin lỗi được thốt lên trong nước mắt. Những điều ấy, theo tác giả, chính là nơi Thiên Chúa hiện diện – không ồn ào, không phô trương, nhưng âm thầm và bền bỉ như hơi thở.
o0o
Khi khép lại cuốn sách, tôi có cảm giác như vừa đi qua một hành trình dài – hành trình của những câu hỏi mà mỗi gia đình đều phải đối diện: chúng ta đã yêu nhau thế nào, đã làm tổn thương nhau ra sao, đã cố gắng hàn gắn đến mức nào, và Thiên Chúa đang ở đâu trong tất cả những điều ấy. Tác giả không đưa ra những công thức, nhưng trao cho ta một cái nhìn mới: rằng gia đình không phải là nơi đòi hỏi sự hoàn hảo, mà là nơi ta học cách trở nên người hơn; rằng những đổ vỡ không phải là dấu chấm hết, mà có thể trở thành khởi đầu của một hành trình chữa lành; rằng yêu thương không phải là điều tự nhiên, mà là một chọn lựa phải được lập lại mỗi ngày. Cuốn sách này, theo cách ấy, là một lời mời gọi trở về – trở về với căn cội của gia đình, trở về với sự thật của chính mình, và trở về với Thiên Chúa, Đấng vẫn kiên nhẫn chờ ta nơi những điều nhỏ bé nhất. Và có lẽ, đó chính là món quà lớn nhất mà cuốn sách muốn trao cho mỗi gia đình: niềm tin rằng dù chúng ta yếu đuối đến đâu, gia đình vẫn có thể được tái sinh, nếu ta dám bắt đầu lại bằng một trái tim biết lắng nghe và biết yêu thương.
Nguyễn Chính Kết
- Từ khóa :
- hạnh phúc gia đình
Gửi ý kiến của bạn
